ΌΧΙ ΣΤΗΝ ΠΙΟ ΑΚΡΙΒΗ, ΞΕΠΕΡΑΣΜΕΝΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ ΜΕΘΟΔΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ
Η καύση των απορριμμάτων δεν επιβλήθηκε από τις συνθήκες. Είναι μια καθαρά πολιτική επιλογή, προκειμένου να οδηγηθεί η διαχείριση των αποβλήτων σε μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους.
Για τον σκοπό αυτό η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας μετατράπηκε σε Ρυθμιστική Αρχή και για το νερό και τα απόβλητα, προκειμένου να επιβλέπει την αγορά που θα δημιουργηθεί για τα δύο επιπλέον βασικά κοινά αγαθά. Μετά το πανάκριβο ρεύμα, το νερό και τα απόβλητα παραδίδονται στην ιδιωτική κερδοσκοπική δραστηριότητα.
Είναι μια επιλογή που δρομολογείται εδώ και πολύ καιρό και βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία. Η κυβέρνηση έχει εξαγγείλει ότι, σε πρώτη φάση, οι εθνικοί μεγαλοεργολάβοι θα κατασκευάσουν και θα λειτουργήσουν 6 μονάδες καύσης σε περιοχές της Αττικής, της Βοιωτίας, της Ροδόπης, της Κοζάνης, της Κεντρικής Πελοποννήσου και του Ηρακλείου Κρήτης.
Υπάρχει μια ευρωπαϊκή οδηγία που ορίζει ότι μέχρι το 2035 τα κράτη μέλη πρέπει να περιορίσουν την ταφή των αστικών αποβλήτων σε λιγότερο από 10% του συνόλου τους. Χώρες με πολύ κακές επιδόσεις στην ανακύκλωση, όπως η Ελλάδα, μπορούν να πάρουν παράταση ως το 2040. Όμως, μετά από δεκαετίες που δήμοι και δημότες εμποδίζονται στην πράξη να κάνουν ανακύκλωση, η κυβέρνηση, προκειμένου να επιβάλει τις μονάδες καύσης, όρισε για την Ελλάδα ως έτος-στόχο το 2030, δηλαδή δέκα χρόνια νωρίτερα απ’ ό,τι είχε υποχρέωση. Και αντί, επιτέλους, να πάρει μέτρα για τη μείωση της παραγωγής αποβλήτων με πρόληψη/επαναχρησιμοποίηση/ανακύκλωση/κομποστοποίηση, επιλέγει την καύση.
Η καύση απορριμμάτων είναι η χειρότερη δυνατή επιλογή, ειδικά για τις κλιματικές συνθήκες της χώρας μας.
Είναι ακριβή: Απαιτεί την κατασκευή και λειτουργία 6 πανάκριβων μονάδων και συστημάτων αντιρρύπανσης και μεταφορά των αποβλήτων σε μεγάλες αποστάσεις. Έτσι όπως σχεδιάζεται, απαιτεί επιπλέον τη λειτουργία 56 μονάδων επεξεργασίας αποβλήτων (ΜΕΑ) σε όλη τη χώρα. Οι μονάδες αυτές θα ξεχωρίζουν από τα σκουπίδια το χαρτί, το πλαστικό, το ξύλο, το ύφασμα κλπ, με στόχο να παράγουν καύσιμα από τα σκουπίδια. Το σύνολο αυτής της διαδικασίας θα εκτινάξει το κόστος διαχείρισης, το οποίο θα κληθούμε να πληρώσουμε όλοι, ακόμη κι αν δεν παράγουμε σκουπίδια.
Είναι αναποτελεσματική και ξεπερασμένη: Με βάση τις προδιαγραφές της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν θεωρείται ενεργειακά αποδοτική, με αποτέλεσμα να κατατάσσεται στις πιο ανεπιθύμητες επιλογές για τη διάθεση των αποβλήτων. Τα απόβλητα δεν εξαφανίζονται. Η παραγόμενη τέφρα από τις 6 μονάδες καύσης αντιστοιχεί στο ¼ του αρχικού βάρους των αποβλήτων, μέρος της οποίας πρέπει να διατεθεί σε ειδικούς Χώρους Ταφής Επικίνδυνων Αποβλήτων (ΧΥΤΕΑ). Η κατασκευή και η λειτουργία των νέων ΧΥΤΑ-ΧΥΤΕΑ θα απαιτήσει επιπλέον κόστος.
Η ενέργεια, οι πρώτες ύλες που απαιτήθηκαν και τα απόβλητα που παράχθηκαν προκειμένου να γίνουν τα υλικά που βρίσκονται στα σκουπίδια, με τη διαδικασία της καύσης καταστρέφονται. Η επαναχρησιμοποίηση και η ανακύκλωσή τους θα ενταφιαστούν οριστικά μαζί με την τέφρα από τα εργοστάσια καύσης. Οι συμβάσεις που θα υπογραφούν με τους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους θα προϋποθέτουν ότι εγγυημένες ποσότητες σκουπιδιών επί τουλάχιστον 3 δεκαετίες θα οδηγούνται υποχρεωτικά προς καύση, προκειμένου να αποσβεστεί η αρχική επένδυση των επενδυτών. Αυτό σημαίνει ότι αν κάποιος δήμος κάνει το λάθος να αυξήσει την ανακύκλωση, θα συνεχίσει να πληρώνει τις μονάδες επεξεργασίας – καύσης για σκουπίδια που δεν θα έχει! Θα πληρώνει δηλαδή κεφαλικό φόρο!
Εξαιτίας των προβλημάτων της καύσης, σχεδόν σε όλη την Ευρώπη, τη Βρετανία και τις ΗΠΑ, λαμβάνονται μέτρα για τον έλεγχο των μονάδων και αντικίνητρα για τη χρήση τους.
Είναι επικίνδυνη: Ακόμη και με τις καλύτερες μεθόδους και φίλτρα, η καύση θα εξακολουθεί να εκπέμπει τοξικούς και ιδιαίτερα επικίνδυνους για την υγεία μας ρύπους. Και αν σε άλλες χώρες, όπως η Αυστρία, η Δανία ή η Σουηδία, η ρύπανση μειώνεται αλλά δεν εξαφανίζεται, φανταστείτε τι θα γίνει στην Ελλάδα με την υποβαθμισμένη δημόσια διοίκηση, που δεν έχει προσωπικό να ασκήσει τις αρμοδιότητές της, ενώ παράλληλα η πολιτική ηγεσία την έχει υποβαθμίσει σε υπηρέτη των επιδιώξεών της. Η λειτουργία και η συντήρηση των συστημάτων αντιρρύπανσης έχει τεράστιο κόστος, η εμπειρία από τις βιομηχανίες που λειτουργούν στη χώρα λέει ότι δεν ελέγχονται αποτελεσματικά, δεν τηρούν τους όρους που προβλέπονται και δημιουργούν μεγάλα προβλήματα στο περιβάλλον και την υγεία.
Είμαστε μπροστά σε ένα κρίσιμο σημείο, που θα καταδικάσει οριστικά κάθε πολιτική διεκδίκηση για τη μείωση της παραγωγής αποβλήτων και την ανακύκλωση, θα παραδώσει στην επιχειρηματική κερδοσκοπία άλλη μια δημοτική λειτουργία συρρικνώνοντας την αυτοδιοίκηση και θα εξαναγκάσει τους δήμους να αυξήσουν κατακόρυφα τα δημοτικά τέλη.
Στο χέρι όλων μας είναι να τους σταματήσουμε. Αυτό το διάστημα είναι σε διαβούλευση η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, σκοπίμως ασαφής και ελλιπέστατη. Δήμοι, δημοτικές και περιφερειακές παρατάξεις, σύλλογοι και κινήματα πολιτών πρέπει να κινητοποιηθούν, να εκδώσουν ψηφίσματα, να οργανώσουν καμπάνια ενημέρωσης και πρωτοβουλίες αντίστασης. Έχουμε τη γνώση και την εμπειρία από άλλες χώρες και περιοχές, ξέρουμε ότι η μείωση των αποβλήτων και η εξοικονόμηση πόρων είναι απολύτως εφικτός και αναγκαίος στόχος.
Να προστατέψουμε την υγεία και το περιβάλλον
Να μην επιτρέψουμε μια διαρκή ληστεία σε βάρος της δικής μας και της ερχόμενης γενιάς
Δέσποινα Σπανούδη
