Η δημοτική αρχή προχώρησε σε δημόσια διαβούλευση για τον νέο Κανονισμό Κοιμητηρίων. Όμως, αυτό που παρουσιάστηκε ως «εκσυγχρονισμός» αποκαλύπτει τη σκληρή αλήθεια της μετατροπής των κοιμητηρίων από δημόσιο αγαθό σε πηγή εσόδων, όπου το δικαίωμα στην αξιοπρεπή ταφή θα καθορίζεται από το πορτοφόλι.
Ο προτεινόμενος κανονισμός θεσμοθετεί ένα δικαιικό σύστημα δύο ταχυτήτων:
Για τους εύπορους, με «αγορά» οικογενειακών τάφων, επιλογή προνομιακών θέσεων, αιώνια μνήμη (για όσους έχουν τα χρήματα να την πληρώσουν).
Για τους υπόλοιπους, με τριετή ταφή και τη διαρκή αγωνία της εκταφής, της αναζήτησης νέου χώρου για τα οστά, με συνεχείς πληρωμές για κάθε υπηρεσία.
Ακόμα προκλητικότερη είναι η διάταξη που προβλέπει δωρεάν και διαρκή φύλαξη οστών για «προσωπικότητες», μια έννοια που παραπέμπει σε άλλες εποχές, όπου η αξία της μνήμης καθοριζόταν από το κοινωνικό κύρος.
Ακόμα και η «δωρεάν ταφή απόρων» προϋποθέτει τόση γραφειοκρατία, ώστε αποτρέπει τους ενδιαφερόμενους. Παράλληλα, τα υψηλά τέλη, οι αυστηροί όροι δόσεων και οι τιμωρητικές ρήτρες (κατάσχεση χρημάτων, έκπτωση δικαιωμάτων) δημιουργούν ένα αποτρεπτικό πλαίσιο.
Οι αποφάσεις λαμβάνονται αυταρχικά από αιρετούς και υπηρεσιακούς παράγοντες. Οι πολίτες αντιμετωπίζονται μόνο ως «αιτούντες» και «υπόλογοι», χωρίς κανένα δικαίωμα συμμετοχής στη διαχείριση των κοιμητηρίων τους.
Ενώ έχουμε περάσει στην εποχή της κλιματικής κρίσης και μετά από μια πυρκαγιά, που άφησε τόσο έντονα τα σημάδια της, ο Κανονισμός απαγορεύει τη φύτευση δέντρων και αγνοεί πλήρως τις σύγχρονες περιβαλλοντικές ανάγκες. Αντί να μετατραπούν τα κοιμητήρια σε πράσινους πνεύμονες μνήμης, η λογική που αναπαράγεται είναι να παραμείνουν αποστειρωμένοι χώροι μαρμάρου και τσιμέντου.
Η δική μας πρόταση είναι κοιμητήρια για όλους
Στόχος των προτάσεών μας είναι ο ριζικός εκσυγχρονισμός, με κοινωνικό, δημοκρατικό και περιβαλλοντικό προσανατολισμό, ώστε να μετατραπεί σε πλαίσιο που:
- εξασφαλίζει καθολική και αξιοπρεπή πρόσβαση στην ταφή ανεξάρτητα από εισόδημα ή κοινωνική θέση,
- κατοχυρώνει δημοκρατική και διαφανή διαχείριση με ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών,
- σέβεται την πολιτισμική και θρησκευτική πολυμορφία της κοινωνίας,
- και αναγεννά περιβαλλοντικά τον χώρο, μετατρέποντας τα κοιμητήρια σε αστικά πάρκα μνήμης, πρασίνου και πολιτισμού.
- Κοινωνική δικαιοσύνη και καθολική πρόσβαση
- Καθιέρωση δωρεάν βασικής ταφής για όλους τους δημότες.
- Διαβαθμισμένα τέλη για εξειδικευμένες υπηρεσίες με βάση εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια (μηδενικά βασικά τέλη για εισοδήματα μέχρι €40.000).
- Κατάργηση της εμπορευματοποίησης των οικογενειακών τάφων: αν διατηρηθούν, να δίνονται μόνο με αυστηρά κοινωνικά κριτήρια, μόνο ως παραχώρηση χρήσης για ορισμένο χρονικό διάστημα (15ετία) με δυνατότητα ανανέωσης, χωρίς πώληση γης (μεταφορά κυριότητας).
- Υποστήριξη Πένθους σε οικογένειες από την Κοινωνική Υπηρεσία με ψυχολόγους και ομάδες στήριξης για πολίτες.
- Διαφάνεια και δημοκρατική διαχείριση
- Σύσταση συμβουλίου κοιμητηρίων με συμμετοχή πολιτών και κοινωνικών φορέων, με πραγματικές αρμοδιότητες στη διαχείριση, τη διαμόρφωση και τη λήψη αποφάσεων.
- Δημοσιοποίηση των αποφάσεων, εσόδων/εξόδων και αιτιολογημένων παραχωρήσεων.
- Δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας εξυπηρέτησης πολιτών (αιτήσεις, ειδοποιήσεις, πληροφορίες).
- Σεβασμός στην πολυμορφία
- Πρόβλεψη για χώρους και τελετές μη χριστιανικών ή κοσμικών πεποιθήσεων.
- Ευελιξία σε τελετουργικά, σύμβολα και μορφές μνήμης.
- Ενθάρρυνση της ελεύθερης έκφρασης της μνήμης και της συλλογικής συμμετοχής, με σεβασμό στην ιερότητα του χώρου.
- Περιβαλλοντική αναγέννηση
- Κατάργηση απαγόρευσης φύτευσης δέντρων. Αντίθετα, εφόσον υπάρχει δυνατότητα διεύρυνσης της έκτασής τους, μετατροπή των κοιμητηρίων σε αστικά πάρκα-μνημεία, με εκτεταμένες φυτεύσεις δέντρων και δημιουργία αστικού δρυμού μνήμης, με ενίσχυση της βιοποικιλότητας και δημιουργία χώρων αναψυχής και διαλογισμού, συμβατών με το περιβάλλον. Ενδεχομένως, εγκατάσταση συστήματος κομποστοποίησης (για τα φύλλα, κλαδιά, λουλούδια, στεφάνια, τα οποία αποτελούν οργανικά απορρίμματα).
- Να επιτρέπεται η πράσινη ταφή με χρήση βιοδιασπώμενων υλικών, χωρίς να είναι απαραίτητα μαρμάρινα ή τσιμεντένια μνημεία.
Το δίλημμα είναι σαφές
Θα έχουμε κοιμητήρια που χωρίζουν τους νεκρούς σε «Α» και «Β» κατηγορία, ή θα δημιουργήσουμε χώρους αξιοπρέπειας και συλλογικής μνήμης για όλους;
Η απάντηση δεν είναι μόνο θέμα πολιτικής, είναι θέμα ανθρωπιάς.
Απαιτούμε έναν Κανονισμό που σέβεται την αξιοπρέπεια όλων, στη ζωή και στον θάνατο.
ΠΠΠ
